1η Έκδοση | ESC Congress 2026

 

Η παρούσα έκδοση του Lipids News παρουσιάζει επιλεγμένα highlights από το ESC Congress 2026, εστιάζοντας σε πρόσφατα δεδομένα για τη διαχείριση της LDL-C, την επίτευξη θεραπευτικών στόχων και τις σύγχρονες προσεγγίσεις καρδιαγγειακής πρόληψης.

Image
esc 2026

 

Κοινές Κατευθυντήριες Οδηγίες ESC-ERA για την Καρδιαγγειακή Νόσο και τη Χρόνια Νεφρική Νόσο[1]

 

Οι πρώτες κοινές Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) και της Ευρωπαϊκής Νεφρολογικής Εταιρείας (ERA) είναι αφιερωμένες στη διασύνδεση της καρδιαγγειακής νόσου και της χρόνιας νεφρικής νόσου, αναγνωρίζοντας τη στενή σχέση μεταξύ τους. Οι οδηγίες προτείνουν συστηματικό έλεγχο της νεφρικής λειτουργίας σε όλους τους ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο μέσω μέτρησης eGFR και λευκωματουρίας, με στόχο την έγκαιρη διάγνωση, την ακριβέστερη εκτίμηση του καρδιαγγειακού και νεφρικού κινδύνου και την έγκαιρη εφαρμογή παρεμβάσεων που τροποποιούν την πορεία της νόσου. Στο πεδίο της δυσλιπιδαιμίας, οι οδηγίες υπογραμμίζουν ότι η χρόνια νεφρική νόσος αποτελεί κατάσταση υψηλού ή πολύ υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου και συστήνουν εντατική υπολιπιδαιμική θεραπεία βασισμένη σε στατίνη, με ή χωρίς εζετιμίμπη, σε ασθενείς με eGFR 15–60 mL/min/1,73m², ανεξαρτήτως αρχικών επιπέδων λιπιδίων. Επισημαίνεται ότι η σχετική μείωση του κινδύνου μειζόνων αγγειακών συμβαμάτων ανά 1,0 mmol/L μείωσης της LDL-C που επιτυγχάνεται με θεραπεία βασισμένη σε στατίνη είναι ανεξάρτητη των αρχικών επιπέδων LDL-C, ενώ, η εντατική μείωση της LDL-C ήδη από τα αρχικά στάδια της χρόνιας νεφρικής νόσου μπορεί να μεγιστοποιήσει το απόλυτο κλινικό όφελος.

 

CARDIO Study: Ελληνικά δεδομένα πραγματικού κόσμου[2]

 

Η CARDIO Study είναι μια αναδρομική μελέτη πραγματικού κόσμου που αξιολόγησε 12.863 ασθενείς, νοσηλευόμενους σε τριτοβάθμιο καρδιολογικό κέντρο στην Ελλάδα, κατά την περίοδο 2011-2022, με στόχο τη διερεύνηση της διαστρωμάτωσης του καρδιαγγειακού κινδύνου και της επίτευξης των LDL-C στόχων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες των ESC/EAS για τη δυσλιπιδαιμία. Περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς (57,2%) είχαν εγκατεστημένη ASCVD, ενώ περίπου το ένα τρίτο των περιπτώσεων ASCVD διαγνώστηκε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της νοσηλείας. Σύμφωνα με τα κριτήρια της ESC, το 61,4% των ασθενών ταξινομήθηκε ως πολύ υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου. Συνολικά, το 72,9% των ασθενών δεν βρισκόταν εντός των συνιστώμενων στόχων LDL-C, ποσοστό που αυξανόταν στο 84,1% στους ασθενείς πολύ υψηλού κινδύνου. Οι ασθενείς με νεοδιαγνωσθείσα ASCVD εμφάνιζαν υψηλότερες τιμές LDL-C (108,7 έναντι 83,0 mg/dL) και χαμηλότερα ποσοστά επίτευξης των στόχων LDL-C συγκριτικά με όσους είχαν ήδη γνωστή ASCVD. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη νοσηλεία σε καρδιολογική κλινική ως κρίσιμη ευκαιρία τόσο για την αναγνώριση ασθενών με ASCVD όσο και για την εντατικοποίηση των στρατηγικών καρδιαγγειακής πρόληψης.

 

EUROASPIRE VI: Εφαρμογή των Κατευθυντήριων Οδηγιών Πρόληψης και Καρδιακής Αποκατάστασης στην Ευρώπη[3]

 

Η EUROASPIRE VI είναι μια πολυκεντρική μελέτη παρατήρησης που πραγματοποιήθηκε σε 160 νοσοκομεία 27 ευρωπαϊκών χωρών μεταξύ 2024 και 2026 και συμπεριέλαβε 8.590 ασθενείς με στεφανιαία νόσο. Σκοπός της ήταν η αξιολόγηση της εφαρμογής των ευρωπαϊκών οδηγιών πρόληψης και καρδιακής αποκατάστασης στην καθημερινή κλινική πράξη. Παρά την ευρεία χρήση καρδιοπροστατευτικών θεραπειών, το 82,7% των ασθενών παρέμενε εκτός του στόχου LDL-C <1,4 mmol/L (55 mg/dL), ενώ το 59.8% είχε αρτηριακή πίεση ≥130/80 mmHg. Παράλληλα, μόνο το 29,1% των ασθενών είχε συμμετάσχει έστω σε μία συνεδρία καρδιακής αποκατάστασης. Η συμμετοχή σε προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης συσχετίστηκε με υιοθέτηση υγιεινότερων συνηθειών, καλύτερο έλεγχο των παραγόντων κινδύνου και συχνότερη χρήση καρδιοπροστατευτικών θεραπειών. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν το σημαντικό χάσμα που εξακολουθεί να υφίσταται μεταξύ κατευθυντήριων οδηγιών και καθημερινής πρακτικής στη δευτερογενή πρόληψη της στεφανιαίας νόσου στην Ευρώπη.

 

STAREE: Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη, σε ασθενείς ≥70 ετών[4]

 

Η STAREE ήταν μια διπλά τυφλή, τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με placebo μελέτη που αξιολόγησε την ατορβαστατίνη 40 mg στην πρωτογενή πρόληψη καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε 9.971 άτομα ηλικίας ≥70 ετών χωρίς γνωστή καρδιαγγειακή νόσο, διαβήτη ή άνοια. Μετά από διάμεση παρακολούθηση 5,9 ετών, η ατορβαστατίνη συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο μειζόνων καρδιαγγειακών συμβαμάτων έναντι placebo (HR 0,70, 95%, CI 0,61-0,82, P<0.001). Η μείωση αφορούσε κυρίως μη θανατηφόρο έμφραγμα του μυοκαρδίου και στεφανιαίες επαναιματώσεις. Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στο σύνθετο καταληκτικό σημείο που περιλάμβανε θάνατο από οποιαδήποτε αιτία, άνοια ή επίμονη σωματική αναπηρία (HR 0,94, 95% CI 0,84-1,05, P=0.25). Η συχνότητα σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν παρόμοια μεταξύ των δύο ομάδων. Τα αποτελέσματα υποστηρίζουν το όφελος της ατορβαστατίνης στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε ηλικιωμένους ασθενείς πρωτογενούς πρόληψης, χωρίς όμως τεκμηριωμένη επίδραση στην επιβίωση χωρίς αναπηρία (disability-free survival).

 

AMUNDSEN: Πρώιμη έναρξη Evolocumab μετά από ΟΕΜ[5]

 

Η AMUNDSEN ήταν μια διεθνής, τυχαιοποιημένη μελέτη φάσης 4 που αξιολόγησε την άμεση έναρξη evolocumab πριν από την PCI σε 2.161 ασθενείς με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Οι ασθενείς έλαβαν evolocumab 140 mg ανά δύο εβδομάδες επιπλέον της συνήθους θεραπείας ή μόνο συνήθη θεραπεία. Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο, δηλαδή η επίτευξη LDL-C <55 mg/dL και ταυτόχρονη μείωση ≥50% από την αρχική τιμή στους 12 μήνες, επιτεύχθηκε στο 81,6% των ασθενών της ομάδας evolocumab + συνήθης θεραπεία έναντι 39,6% της ομάδας συνήθους θεραπείας (προσαρμοσμένο OR 5,54, p<0,001). Ήδη από τις 6 εβδομάδες, η διάμεση LDL-C ήταν 16 mg/dL στην ομάδα evolocumab έναντι 56 mg/dL στην ομάδα ελέγχου. Παρά τη σημαντικά ταχύτερη και μεγαλύτερη μείωση της LDL-C, δεν παρατηρήθηκε διαφορά στο σύνθετο κλινικό καταληκτικό σημείο θανάτου ή μη προγραμματισμένης καρδιαγγειακής νοσηλείας στους 12 μήνες. Η συχνότητα σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν συγκρίσιμη μεταξύ των δύο ομάδων. Η μελέτη τεκμηριώνει ότι η πρώιμη έναρξη evolocumab μετά από ΟΕΜ οδηγεί σε ταχεία, ισχυρή και διατηρούμενη μείωση της LDL-C, χωρίς ωστόσο να αποδειχθεί κλινικό όφελος στο πρώτο έτος παρακολούθησης.

 

VICTORION-Difference: Eπίδραση στρατηγικής βασισμένης στo Inclisiran στην επίτευξη στόχων της LDL-C[6]

 

Η VICTORION-Difference ήταν μια διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με placebo, μελέτη φάσης 4 σε 1.770 ασθενείς υψηλού ή πολύ υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου με υπερχοληστερολαιμία υπό μέγιστη ανεκτή θεραπεία στατίνης. Οι συμμετέχοντες τυχαιοποιήθηκαν σε inclisiran συν εξατομικευμένα βελτιστοποιημένη υπολιπιδαιμική θεραπεία ή placebo συν εξατομικευμένα βελτιστοποιημένη υπολιπιδαιμική θεραπεία. Η παρούσα διερευνητική ανάλυση αξιολόγησε, μεταξύ άλλων, την επίτευξη των στόχων LDL-C κατά τη διάρκεια ενός έτους παρακολούθησης. Το ποσοστό ασθενών που πέτυχαν τους στόχους LDL-C ήταν σημαντικά υψηλότερο με τη στρατηγική βασισμένη στο inclisiran τόσο στις 90 ημέρες (85,1% έναντι 31,0%) όσο και στους 12 μήνες (89,5% έναντι 62,2%). Τα συγκεκριμένα ευρήματα υποδηλώνουν ότι μια θεραπευτική στρατηγική βασισμένη στο inclisiran μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη και ταχύτερη επίτευξη των LDL-C στόχων.

 

Συντομογραφίες

 

ESC: Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (European Society of Cardiology), LDL-C: Χοληστερόλη λιποπρωτεϊνών χαμηλής πυκνότητας (Low-Density Lipoprotein Cholesterol), ERA: Ευρωπαϊκή Νεφρολογική Εταιρεία (European Renal Association), eGFR: Εκτιμώμενος Ρυθμός Σπειραματικής Διήθησης (estimated Glomerular Filtration Rate), ASCVD: Αθηροσκληρωτική Καρδιαγγειακή Νόσος (Atherosclerotic Cardiovascular Disease), HR: Λόγος Κινδύνου (Hazard Ratio), CI: Διάστημα Εμπιστοσύνης (Confidence Interval), ΟΕΜ: Οξύ Έμφραγμα του Μυοκαρδίου, PCI: Διαδερμική Στεφανιαία Παρέμβαση (Percutaneous Coronary Intervention), OR: Λόγος Πιθανοτήτων (Odds Ratio).

 

Βιβλιογραφία

 

1.Damman K, ter Maaten JM, Mayne KJ, et al. 2026 ESC Guidelines for the management of cardiovascular disease and chronic kidney disease. Eur Heart J. 2026;00:1-102. doi:10.1093/eurheartj/ehag098.
2.Samaras A, Papazoglou A, Moysidis D, et al. Cardiovascular risk and LDL-C target attainment in cardiology inpatients: insights from the CARDIO study. Poster presented at: ESC Congress 2026; 28-31 August 2026; Munich, Germany.  https://esc365.escardio.org/presentation/330795 Last accessed in October 2026.
3.Wood DA, Jennings CS, Kotseva K, et al. ESC Guidelines on prevention and rehabilitation in coronary heart disease and current practice: the EUROASPIRE VI survey. Accepted manuscript. 2026.
4.Zoungas S, Wolfe R, Moran C, et al. Atorvastatin, cardiovascular events, and disability-free survival in older adults. N Engl J Med. 2026. doi:10.1056/NEJMoa2607314.
5.Montalescot G, Ferrari E, Souteyrand G, et al. LDL cholesterol lowering with evolocumab before percutaneous coronary intervention for acute myocardial infarction: the AMUNDSEN randomized clinical trial. JAMA. 2026. doi:10.1001/jama.2026.17302.
6.Banach M, Laufs U, Schatz U, et al. An inclisiran-based treatment strategy reduces the need for therapy escalation to achieve LDL-C goals: exploratory findings from the VICTORION-Difference trial. Poster presented at: ESC Congress 2026; 28-31 August 2026; Munich, Germany. https://esc365.escardio.org/presentation/331126 Last accessed in October 2026.

 


Ετικέτες